

{"id":1335,"date":"2023-01-23T21:55:00","date_gmt":"2023-01-23T18:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/unises.org\/ku\/?p=1335"},"modified":"2025-01-18T22:00:50","modified_gmt":"2025-01-18T19:00:50","slug":"gelo-azadiya-ramani-li-zaningehan-heye","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/unises.org\/ku\/gelo-azadiya-ramani-li-zaningehan-heye\/","title":{"rendered":"Gelo azad\u00eeya raman\u00ee li zan\u00eengehan heye?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Azad\u00eeya raman\u00ee, mafek\u00ee mirov\u00ee ye ku mirov fikr\u00ean xwe wek\u00ee ku dixwazin t\u00eenin ziman. Azad\u00eeya raman\u00ee ku di nav \u00e7ar\u00e7oveya maf \u00fb azad\u00eey\u00ean bingeh\u00een de ye, yek ji h\u00eaman\u00ean bingeh\u00een \u00ean civaka demokrat\u00eek e. Tirk\u00eeyeya ku di qan\u00fbn\u00ean xwe de azad\u00eeya raman\u00ee m\u00eesoger dike, di Endeksa Azad\u00eeya \u00c7apemen\u00eey\u00ea ya 2022an de di nav 180 welatan de di r\u00eaza 154an de b\u00fb. Di sala 2015an de j\u00ee li Dadgeha Maf\u00ean Mirovan a Ewropay\u00ea biryar hat day\u00een ku welat\u00ea ku her\u00ee z\u00eade maf\u00ea azad\u00eeya raman\u00ee bin p\u00ea kiriye Tirk\u00eeye ye.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ligel ku rew\u015fa li welat wiha ye gelo li zan\u00eengehan rew\u015f \u00e7awa ye? Gelo li zan\u00eengehan azad\u00eeya raman\u00ee heye \u00fb xwendekar dema ku van maf\u00ean xwe bi kar t\u00eenin rast\u00ee asteng\u00eeyan t\u00ean?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Em ligel xwendekar\u00ea Fakulteya Zanist\u00ean S\u00eeyas\u00ee ya Zan\u00eengeha \u00c7ukurovay\u00ea Mert, xwendekara Fakulteya Hiq\u00fbq\u00ea \u00d6zge \u00fb xwendekar\u00ea Fakulteya Hek\u00eemt\u00eeya Diranan Bar\u0131\u015f axiv\u00een.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Azad\u00eeya raman\u00ee ya li zan\u00eengeh\u00ea j\u00ee ne xwed\u00eey\u00ea avan\u00eeyeke homojen e\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>H\u00fbn derbar\u00ea azad\u00eeya raman\u00ee de \u00e7i difikirin? B\u00ee ya we li zan\u00eengeh\u00ea azad\u00eeya raman\u00ee heye?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mert:<\/strong> Bi ya min azad\u00eeya raman\u00ee t\u00eageheke pol\u00eet\u00eek e. Tezahureke \u015fer\u00ea h\u00eaz\u00ea ya di nav d\u00eenam\u00eek\u00ean civak\u00ea de ye. \u00c7awa ku di sesala 17. de li Ewropay\u00ea dinya li dor tav\u00ea nedizivir\u00ee(!) \u00eero j\u00ee azad\u00eeya raman\u00ee nikare derkeve dervey\u00ee rast\u00eey\u00ean desthilata hey\u00ee. Azad\u00eeya raman\u00ee ya li zan\u00eengeh\u00ea j\u00ee ne xwed\u00eey\u00ea avan\u00eeyeke homojen e. Xwendekar di nav xwe de xwed\u00ee azad\u00eeya raman\u00ee ne l\u00ea bele di nav akadem\u00eey\u00ea de ku bi zext \u00fb jikard\u00fbrxistinan nava w\u00ea hat\u00eeye valakirin \u00fb qey\u00fbm hatine tay\u00eenkirin ne xwed\u00eey\u00ea van mafan in.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00d6zge: <\/strong>Her ferdek xwed\u00eemaf e ku raman\u00ean xwe bi r\u00eaya ku dixwaze b\u00eene ziman \u00fb belav bike. Div\u00ea her ferdek xwed\u00eemaf be ku b\u00eay\u00ee ku bibe sedema s\u00fbcek\u00ee, bi azad\u00ee raman\u00ean xwe b\u00eene ziman. Nabe ku ev maf were s\u00eenordarkirin l\u00ea bele ji ber ku r\u00eaveber\u00eey\u00ean zan\u00eengehan ne serbixwe \u00fb xweser in, bi r\u00eaziknameyan azad\u00eeya raman\u00ee ya xwendekaran t\u00ea s\u00eenordarkirin.&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bar\u0131\u015f<\/strong>: Ez dib\u00eajim qey d\u00ea gelek \u015fa\u015f be ku mirov bib\u00eaje her ferdek dikare raman\u00ean xwe bi rehet\u00ee t\u00eene ziman an j\u00ee belav dike. Bo nim\u00fbne \u00eero li Tirk\u00eeyey\u00ea ciwanek dema hevpeyiv\u00eeneke kolan\u00ea j\u00ee dike dib\u00eaje \u201cGelo h\u00eaj ez ne\u00e7\u00fby\u00eem mal\u00ea d\u00ea werin min bin\u00e7av bikin? D\u00ea derbar\u00ea min de l\u00eapirs\u00een were destp\u00eakirin?\u201d \u00fb nikare bi dilek\u00ee rehet raman\u00ean xwe b\u00eene ziman.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201cXwendekar azad\u00eeya raman\u00ee ji xwe re wek\u00ee mafek\u00ee nab\u00eenin\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Xwendekar dikarin bi rehet\u00ee raman\u00ean xwe b\u00eenin ziman? H\u00fbn dikarin \u00e7end m\u00eenakan bidin?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mert<\/strong>: Zexta li ser qad\u00ean ku xwendekar dikarin xwe l\u00ea bi rehet\u00ee \u00eefade bikin li hember rew\u015fa azad\u00eeya raman\u00ee wek asteng\u00eeyeke mezin derdikeve p\u00ea\u015fber\u00ee me. Sepan\u00ean ant\u00eedemokrat\u00eek t\u00ean bir\u00eavirin: B\u00eay\u00ee ku xwendekaran agahdar bikin n\u00fbnert\u00eey\u00ean xwendekaran hildibij\u00earin, wateya v\u00ea t\u00eageh\u00ea p\u00fb\u00e7 dikin \u00fb serok\u00ea konseya xwendekaran b\u00eay\u00ee ku hilbijartin\u00ea bikin hildibij\u00earin. Di v\u00ea rew\u015f\u00ea de ku xwendekar nikarin daxwaz\u00ean xwe b\u00eenin ziman, ma d\u00ea \u00e7iqas azad bin ku bikarin raman\u00ean xwe b\u00eenin ziman.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00d6zge<\/strong>: Xwendekar nikarin bi rehet\u00ee raman\u00ean xwe b\u00eenin ziman. Heger b\u00eenin ziman j\u00ee rast\u00ee cizakirinan t\u00ean. Par li Zan\u00eengeha \u00c7ukurovay\u00ea, me gil\u00eey\u00ean xwe y\u00ean derbar\u00ea pergala ezm\u00fbnan de ragihandin mamostey\u00ean Fakulteya Hiq\u00fbq\u00ea \u00fb wek cizay\u00ea van gil\u00eeyan ezm\u00fbn zehmettir hatin amadekirin. Heger azad\u00eeya raman\u00ee heb\u00fbya bertekeke bi v\u00ee away\u00ee nedidan me.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bar\u0131\u015f<\/strong>: Xwendekar\u00ean zan\u00eengehan ditirsin ku raman\u00ean xwe b\u00eenin ziman \u00fb azad\u00eeya raman\u00ee ji bo xwe wek\u00ee mafek\u00ee nab\u00eenin. Bo nim\u00fbne li zan\u00eengeh\u00ea em bi\u00e7in ku der\u00ea em v\u00ea hi\u015fyar\u00eey\u00ea dib\u00eenin; \u201c<em>H\u00fbn mecb\u00fbr in ku daxuyan\u00eeya \u00e7apemen\u00eey\u00ea li cih\u00ean ku me d\u00eeyar kirine li dar bixin, bereks\u00ea w\u00ea nabe ku tu \u00e7alak\u00eeyeke din were kirin. Ji bo daxuyan\u00eeya \u00e7apemen\u00eey\u00ea j\u00ee div\u00ea we dest\u00fbr ji me xwestibe.\u201d<\/em> Belavkirina danezanan, daliqandina af\u00ee\u015fan hem\u00fb bi hev re qedexe ne.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ti\u015ft\u00ean wek\u00ee v\u00ea dibin sedem ku xwendekar nikarin bi rehet\u00ee raman\u00ean xwe b\u00eenin ziman.&nbsp; Xwendekar, dema li zan\u00eengeh\u00ea wan pirsgir\u00eakek \u00e7\u00eabibe nikarin daxwaznameyek\u00ea bidin. Dib\u00eajin <em>\u201cEm van mijaran bi tena ser\u00ea xwe biaxivin, d\u00ea mamoste j\u00ea agahdar bibin an j\u00ee d\u00ea xebatkar\u00ea paqij\u00eey\u00ea seh bike.\u201d<\/em> Bi v\u00ee away\u00ee ditirsin ku daxwaznamey\u00ea bidin. Ez wisa difikirim ku xwendekar ne li zan\u00eengehan ne j\u00ee li welat nikarin bi rehet\u00ee raman\u00ean xwe b\u00eenin ziman.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u201cKul\u00fbb tew nikarin bi mebesta \u015fah\u00eey\u00ea j\u00ee \u00e7alak\u00eeyan li dar bixin\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bi ya we zan\u00eengeh li ser civat \u00fb kul\u00fbban zextan disep\u00eene? Civat \u00fb kul\u00fbb dikarin bi rehet\u00ee \u00e7alak\u00ee \u00fb xebat\u00ean xwe bi r\u00ea ve bibin?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mert:<\/strong> Wezareta Navxwey\u00ee di malpera xwe de ji bo serdema n\u00fb ya perwerdeh\u00eey\u00ea gi\u015ft\u00eenameya \u201cBergir\u00eey\u00ean H\u00eawir\u00een \u00fb Ewleh\u00eey\u00ea y\u00ean Li Zan\u00eengehan\u201d we\u015fand.<strong> <\/strong>Di gi\u015ft\u00eenamey\u00ea de hat destn\u00ee\u015fankirin ku d\u00ea derbar\u00ea civat \u00fb kul\u00fbb\u00ean xwendekaran de agah\u00ee werin berhevkirin. Ev yek j\u00ee n\u00ee\u015fan dide ku bi r\u00eaya van hincetan d\u00ea zexta li ser civat \u00fb kul\u00fbb\u00ean xwendekaran j\u00ee z\u00eade bibe. Jixwe a\u015fkera ye ku daxwaz\u00ean her\u00ee bi\u00e7\u00fbk \u00ean civat \u00fb kul\u00fbban j\u00ee bi cih nay\u00ean \u00fb car caran kul\u00fbb\u00ean xwed\u00ee bergeheke pol\u00eet\u00eek j\u00ee t\u00ean girtin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00d6zge: <\/strong>R\u00eaveber\u00eeya zan\u00eengeh\u00ea dixwaze bi zextan xebat\u00ean kul\u00fbb \u00fb civat\u00ean xwendekaran di bin kontrola xwe de bigire. Kul\u00fbb\u00ean ferm\u00ee y\u00ean zan\u00eengeh\u00ea tew nikarin ji bo \u015fah\u00eey\u00ea j\u00ee \u00e7alak\u00eeyan li dar bixin. Xwendekar ne xwed\u00eemaf in ku n\u00eeqa\u015f\u00ean derbar\u00ea pirsgir\u00eak\u00ean xwe de j\u00ee gotina xwe bib\u00eajin. Mixabin ev kul\u00fbb\u00ean ku ji h\u00eala r\u00eaveber\u00eey\u00ea ve her ku di\u00e7e nava wan t\u00ea valakirin \u00ead\u00ee ji bo xwenderan j\u00ee tu gir\u00eeng\u00eeya wan n\u00eene.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me wek civata jinan par xwest ku danezaneke ku x\u00earhatina dibistan\u00ea dike amade bikin \u00fb xwe bigih\u00eenin xwendekar\u00ean jin. L\u00ea bel\u00ea dema ku me li kampus\u00ea ev danezan belav dikirin, ewlekar\u00ean zan\u00eengeh\u00ea danezan\u00ean me ji me standin \u00fb nasnamey\u00ean me ji me xwestin. Her wiha gotin ku ev yek qedexe ye \u00fb heger em v\u00ea yek\u00ea dubare bikin d\u00ea me radest\u00ee pol\u00easan bikin. T\u00ea qedexekirin ku em wek jin li hember tac\u00eez, destdir\u00eaj\u00ee \u00fb tund\u00fbt\u00fbj\u00eey\u00ea helwestek\u00ea n\u00ee\u015fan bidin \u00fb jinan li dor v\u00ea fikir\u00ea kom bikin. Em wek jin \u00fb xwendekar dixwazin di j\u00eeyana xwe ya kampus\u00ea de raman\u00ean xwe bi azad\u00ee b\u00eenin ziman \u00fb n\u00eeqa\u015f bikin. Dema em di dersan de diaxivin em naxwazin ligel mamosteyan xwed\u00ee heman raman\u00ea bin. Em perwerdeh\u00eeya neal\u00eegir \u00fb zanist\u00ee dixwazin.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bar\u0131\u015f: <\/strong>Mirov ji bo ku bikare kul\u00fbbek\u00ea ava bike div\u00ea gelek kar \u00fb bar\u00ean ferm\u00ee \u00fb belgey\u00ee bi cih b\u00eene. Div\u00ea civat\u00ean zan\u00eengehan xwed\u00ee w\u00ea avan\u00eey\u00ea bin ku xwendekar bikarin hem bi rehet\u00ee werin ba hev \u00fb \u00e7alak\u00eeyan li dar bixin hem j\u00ee t\u00eakar\u00eey\u00ea li r\u00eaveber\u00eeya zan\u00eengeh\u00ea bikin. L\u00ea bel\u00ea bereks\u00ea v\u00ea yek\u00ea civat \u00fb kul\u00fbb\u00ean xwendekaran hatine w\u00ea rew\u015f\u00ea ku xwendekar b\u00eazar dibin, j\u00ea d\u00fbr dikevin \u00fb k\u00eam caran ser\u00ee l\u00ea didin. Du sedem\u00ean v\u00ea yek\u00ea hene: Ya yekem zehmet\u00eeya bicihan\u00eena belge \u00fb kar \u00fb bar\u00ean ferm\u00ee ye, ya duyem j\u00ee ew e ku zan\u00eengeh z\u00eadetir gir\u00eeng\u00eey\u00ea dide kul\u00fbb\u00ean ku mebesta wan kar\u00eeyer e \u00fb z\u00eadetir bud\u00e7ey\u00ea ji bo van kul\u00fbban vediqet\u00eene. Civat \u00fb kul\u00fbb\u00ean dervey\u00ee van b\u00ea wesf dim\u00eenin. \u00c7imk\u00ee hem bud\u00e7eyeke wan tune ye hem j\u00ee dema ku bixwazin \u00e7alak\u00eeyeke bi\u00e7\u00fbk j\u00ee li dar bixin nikarin b\u00eay\u00ee ku li \u015f\u00eawirmend \u00fb mamostey\u00ean xwe y\u00ean r\u00eaber bi\u015f\u00eawirin ti\u015ftek\u00ee bikin. Bi v\u00ee away\u00ee pirsgir\u00eak, daxwaz \u00fb \u00e7alak\u00eey\u00ean xwendekaran rasterast di bin bandora r\u00eaveber\u00eeya zan\u00eengeh\u00ea de p\u00eak t\u00ean. Bo nim\u00fbne xwendekaran bi xwe rasterast nekar\u00een serok\u00ea \u00d6TKy\u00ea (Lijneya N\u00fbnert\u00eeya Xwendekaran) hilbij\u00earin. Serok rasterast ji al\u00eey\u00ea r\u00eaveber\u00eeya zan\u00eengeh\u00ea ve hat d\u00eeyarkirin. Qay\u00fbm wek rektor ji bo zan\u00eengehan t\u00ean tay\u00eenkirin. Jixwe li dereke ku ev yek diqewimin \u00fb mirov nikare bi xwe n\u00fbner \u00fb r\u00eaveber\u00eeya xwe hilbij\u00eare, azad\u00eeya raman\u00ee hebe d\u00ea bi k\u00ear\u00ee \u00e7i b\u00ea. Rast e azad\u00eeya raman\u00ee t\u00eageheke giring e l\u00ea bel\u00ea di heman dem\u00ea de p\u00eakhatina cih \u00fb \u00e7awan\u00eeya xwe\u00eefadekirin\u00ea j\u00ee gelek giring e. Yan\u00ee azad\u00eeya raman\u00ee heger ji zan\u00eengeh\u00ea d\u00fbr ten\u00ea di navbera du kesan de xwe bide der gelek k\u00eam dim\u00eene. Ya giring ew e ku xwendekar bikarin pirsgir\u00eak\u00ean xwe n\u00eeqa\u015f bikin, li ser wan biaxivin, xwe wek endam \u00fb h\u00eazeke guherbar \u00ea zan\u00eengeh\u00ea bib\u00eenin \u00fb bi hev re zan\u00eengeh\u00ea bigih\u00eenin asteke ba\u015ftir. Loma azad\u00eeya raman\u00ee wek t\u00eageh bi tena ser\u00ea xwe t\u00ear\u00ea nake.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Em ligel xwendekar\u00ean Zan\u00eengeha \u00c7ukurovay\u00ea li ser azad\u00eeya raman\u00ee ya li zan\u00eengehan axiv\u00een.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1336,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[94,95,104],"tags":[119,118],"class_list":["post-1335","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-azadiya-derbirine","category-azadiya-kombune","category-klub","tag-editore-mehe","tag-mijdar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/unises.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1335","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/unises.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/unises.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/unises.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/unises.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1335"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/unises.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1335\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1340,"href":"https:\/\/unises.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1335\/revisions\/1340"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/unises.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/unises.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1335"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/unises.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1335"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/unises.org\/ku\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1335"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}