Sabancı Üniversitesi’ni de YÖK’ten ve iktidarın baskı politikalarından azade görmemek gerekiyor. Ancak Sabancı Üniversitesi öğrencilerinin bu baskı araçlarına karşı kendi mücadelesini kurduğunu da görmezden gelemeyiz.
Yazan: Mert Ali Yaman
Sabancı Üniversitesi’ndeki 3. Onur Yürüyüşü 2 Haziran’da gerçekleşti. Toplumsal Cinsiyet Kulübü (CİNS Kulüp) ve 19 Mart sonrası yükselen öğrenci hareketinin ortak organizasyonuyla düzenlenen yürüyüş kafeler bölgesinden başladı ve öğrencilerin yakın zamanda tekrardan gökkuşağı renklerine boyadığı merdivenlerde sona erdi.
Yaklaşık 50 öğrencinin katıldığı yürüyüşte trans ve gökkuşağı onur bayrakları ve onur yürüyüşü için hazırlanan pankartlar taşındı. Boyanan merdivenlerin karşısında ise CİNS Kulüp’ün astığı “Onur yasa tanımaz isyandan doğar” yazılı pankart dikkat çekiyordu.
Yürüyüş sonunda yapılan basın açıklamasında LGBTİ+’ları kriminalize etmeye çalışan AKP-MHP iktidarına, tüm onur yürüyüşlerinde karşılaşılan polis şiddetine ve nefret cinayetlerine dikkat çekildi. Öğrenciler kampüslerinde hiçbir ayrımcılığa, homofobiye, transfobiye, kadın ve hayvan düşmanlığına yer olmadığını belirttiler.
Yürüyüş kampüste artan kuir görünürlüğünün ve öğrencilerin ortak söz üretme çabasının bir ifadesi oldu. Sabancı Üniversitesi resmi söyleminde eşitlik ve kapsayıcılığa yer verse de, öğrenci aktarımları bu söylemin pratikte her zaman aynı şekilde olmadığını belirtti.
Dayanışma ağı
2023 yılından bu yana düzenli olarak gerçekleştirilen onur yürüyüşü, bu yıl ilk kez Mayıs ayının sonunda, diğer yıllara kıyasla daha erken bir tarihte duyuruldu. Bu değişimin sebebi olarak 19 Mart sonrası yükselen öğrenci hareketinin görünürlüğü gösteriliyor. Bu süreçte siyasi özneler olarak görünürlüğü artan, hem üniversitesi için hem de ülke ve dünya gündemiyle ilgili söz üreten Sabancı Üniversitesi öğrencileri kampüste daha önceden görülmemiş bir dayanışma ağı kurdu. Her hafta düzenli olarak yapılan açık derslerde bir gökkuşağı onur bayrağı hep görünürde oldu. Bu yürüyüş, kampüste LGBTİ+ görünürlüğün ve politik söz üretiminin bir parçası hâline gelen Sabancı Direnişi’nin önemli bir anı olarak öne çıktı. Merdivenlerin gökkuşağı renklerine boyanması da bu mücadelenin görsel bir ifadesi oldu.
Son yıllarda AKP-MHP iktidarının LGBTİ+lara karşı tutumu çok daha sertleşti. Her sene hukuksuz bir biçimde valilikler tarafından yasaklanan ve kuir aktivistlerin işkenceye maruz kaldığı onur yürüyüşlerinin yanında, 2025’in ayrıca “Aile Yılı” olarak ilan edildiğini gördük. Bu heteronormatif aile yapısını öne çıkarmasının yanında, direkt olarak LGBTİ+ kimliğine ve görünürlüğüne de bir müdahale çabasıydı. Her fırsatta LGBTİ+ bireyleri söylemleriyle hedef haline getiren ve “kindar nesil” politikasının mimarı olan Erdoğan hükümeti, Aile Yılı’na eşlik eden bir kanun teklifi LGBTİ+’ları yargının hedefi haline getirme çabasında. Önerilen kanun teklifine göre cinsiyet uyum süreçleri zorlaştırılacak ve kanuna “biyolojik cinsiyet” tanımı getirilecek.1 Bu politik atmosfer, üniversitelerde yükselen öğrenci hareketlerinin önemini artırıyor. Sabancı Üniversitesi öğrencileri, bu baskıya karşı yalnızca kendi kampüslerinde değil, ülke genelinde artan homofobi ve transfobiye karşı da seslerini yükseltiyor. 3. Onur Yürüyüşü, bu iktidar karşıtı duruşun somut bir ifadesi ve dayanışmanın güçlü bir işareti olarak öne çıktı.
“Odadaki fil”
Onur Yürüyüşü ile somutlaşan dayanışmanın yanında ülke genelindeki atmosferin kampüse etkilerini konuştuğumuz Sabancı Üniversitesi 2.sınıf öğrencisi Mina2 bu sürecin öğrenciler üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Sabancı Üniversitesi bünyesinde bir toplumsal cinsiyet araştırmaları doktora programı ve araştırma merkezi barındıran, sitesinde toplumsal cinsiyet eylem planına ulaşabileceğimiz ve internet sitesinde “cinsel yönelim ayrımı yapmadığını ve herkese eşit davrandığını”3 belirten bir üniversite olarak göze çarpıyor.
Mina’nın aktarımına göre okul yönetimi ile verilen en büyük mücadelelerden biri, yemekhaneye asılan gökkuşağı onur bayrağının her yıl daha kısa süre tutulması üzerine yaşanıyor. 2023’te Haziran boyunca asılı kalan bayrak, 2024’te yalnızca bir hafta, bu yıl ise yalnızca beş gün sonra indirildi.
Son yıllarda iktidarın üniversiteler üzerindeki baskısı artarken, bu baskılar kimi zaman doğrudan LGBTİ+ öğrencilere yönelik ayrımcı uygulamalarla kendini gösteriyor. Örneğin Boğaziçi Üniversitesi’nde yurt yönetmeliğinden “cinsel yönelim ayrımcılığına karşı” ifadeler çıkarıldı. Aynı üniversitenin LGBTİ+ Çalışmaları Kulübü ise 2021’de başlayan Boğaziçi Direnişi sürecinde kayyum rektör tarafından kapatılmıştı. Sabancı Üniversitesi’nde ise toplumsal cinsiyet araştırmaları kulübü aktif olarak faaliyet göstermeye devam ediyor. Üniversitenin internet sitesinde hâlen cinsel yönelim ayrımı yapılmadığı ifadesini görebiliyoruz ve bunu üniversiteye başvuracak olan LGBTİ+ öğrenciler de görüyor.
Sabancı’da LGBTİ+ öğrencilerin diğer üniversitelere kıyasla daha güvende hissettiklerini belirten Mina sözlerine şu şekilde devam etti: “Orada bir kulüp var, evet. Ama kulüp ve kuir öğrenciler biraz odadaki fil gibi… Herkes farkında ama kimse bununla ilgili açık açık konuşmuyor.”
Sabancı Üniversitesi Cins Kulüp ve LGBTİ+ öğrenciler, kampüste 3.kez onur yürüyüşünü gerçekleştirerek kampüslerinde güvenli alan inşasında ne kadar aktif rol aldıklarını ve bir geleneği sürdürdüklerini gösterdiler. 19 Mart süreci sonrasında da öğrenci hareketinin kuir hareketten beslendiğini, güvenli bir dayanışma ağı kurulduğunu ve öğrencilerin kampüslerinde söz sahibi olduğunu gördük. Sabancı Üniversitesi’ni de YÖK’ten ve iktidarın baskı politikalarından azade görmemek gerekiyor. Ancak Sabancı Üniversitesi öğrencilerinin bu baskı araçlarına karşı kendi mücadelesini kurduğunu da görmezden gelemeyiz.
Görüşünü Paylaş
E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir.