Üniversite öğrencileri katıldıkları eylemlerde gözaltına alınıyor kimi zaman serbest bırakılıyor kimi zaman da tutuklanıyorlar.

Gözaltı ve tutukluluk süreçleri ve bu süreçlerde yaşadıkları ihlaller eğitim hayatlarını da etkilyor.

İstanbul Üniversitesi’nden Gizem, bu süreçlerde karşılaştıklarını anlattı.

Öncelikle bize biraz kendini tanıtır mısın? 

Ben Gizem. İstanbul Üniversitesi Bilim Tarihi 3. sınıf öğrencisiyim. Üniversite hayatım boyunca toplumsal gelişmeler ve ülkemizdeki siyasal süreçlerle ilgilendim. Çeşitli dönemlerde toplumsal muhalefet eylemlerine, gençlik hareketlerine ve öğrenci inisiyatiflerine katıldım. Üniversite yıllarımın başından beri özellikle gençlik örgütlenmelerinin içinde bulunmak, fikir üretmek ve sokakta yer almak benim için bir tercih değil, bir sorumluluk oldu. Bu süreçte birçok farklı eyleme, basın açıklamasına ve forumlara katıldım. Kimi zaman okul önlerinde bildiriler dağıttık, kimi zaman üniversite koridorlarında forumlar düzenledik, kimi zaman da sokaklarda, meydanlarda binlerce kişiyle birlikte taleplerimizi haykırdık.

Eylemlere katıldığında karşılaşacağın engellerin, polis/yargı baskısının farkında mıydın? Göze almış mıydın?

19 Mart süreci bu açıdan özel ve öğretici bir dönem oldu. Hali hazırda düzenli biçimde eylemlere katıldığım için karşılaşabileceğimiz ihtimallerin, gözaltıların, tutuklamaların ve polis şiddetinin farkındaydım. Gözaltı sürecine hâkimdim; neyle karşılaşacağımızı, kolluk kuvvetlerinin hangi yöntemleri kullanabileceğini öngörebiliyordum. Herkesin elini taşın altına koyduğu bir dönem geride bıraktık. Ben de buna göre davrandım. Çünkü o dönem, özellikle gençlik nezdinde birikmiş, görmezden gelinemeyecek kadar büyük bir öfke ve direnme isteği vardı.

Eylemde mi gözaltına alındın ev baskınıyla mı? Eylemde alındıysan hangi eylemdi? Hangi gerekçeyle alındın?

19 Mart sürecinde iki önemli gözaltıya bizzat şahitlik ettim. Bunlardan ilki, 27 Mart günü Cevahir AVM önünde toplanarak Maçka Parkı’na yürümeyi hedeflediğimiz eylemdi. O gün, İstanbul’un farklı üniversitelerinden öğrenciler bir araya gelmişti. Hepimizin amacı, özgürlük ve eşitlik taleplerimizi kamusal alanda görünür kılmaktı. Ancak daha toplanma aşamasındayken kolluk kuvvetleri yürüyüşümüze engel oldu. Yapılan yasağı kabul etmeyerek yürümeye başlayan kitleye, herhangi bir uyarı ya da makul müdahale olmaksızın sert bir şekilde saldırıldı. Yaklaşık 100 öğrenci o günü gözaltında geçirdi. İkinci gözaltı ise daha yakıcı bir deneyim oldu. 1 Mayıs İşçi Bayramı’nı kutlamak ve aynı zamanda 19 Mart sürecindeki taleplerimizi yeniden dile getirmek amacıyla Mecidiyeköy’de buluşmak üzere yola çıktık. Ancak kitlenin bir araya gelmesine dahi izin verilmedi. Daha baştan, küçük gruplara bölünmemize sebep olacak şekilde engellemeler yapıldı. Polis, birbiriyle buluşmamış, slogan dahi atmayan öğrenci gruplarına doğrudan saldırıya geçti. O gün dört arkadaşımla birlikte ben de gözaltına alındım. Gözaltına alınma gerekçemiz, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’na muhalefet oldu. “Kanuna aykırı yürüyüş yapmak”la suçlandık. Oysa ne bir uyarı anonsu yapılmıştı ne de dağılmamız için makul bir süre tanınmıştı. 

Gözaltına alınma sürecinden bahseder misin, polis şiddeti ve kötü muamele açısından değerlendirdiğinde ne gibi hak ihlalleriyle karşılaştın?

Kolluk kuvvetleri bizi gördüğü anda, 1 Mayıs’ı kutlamak için geldiğimizi bilerek doğrudan saldırdı. Sert müdahale sırasında yerlerde sürüklenerek gözaltı araçlarına götürüldük. Çoğumuzun vücudunda darp izleri oluştu. Aynı kanun gerekçe gösterilerek toplamda 36 kişi hakkında mevcutlu kararı çıkarıldı.

Ne kadar süre gözaltında/tutuklu kaldın? Bu süreçten bahseder misin? 

Benim de aralarında bulunduğum 36 kişi gözaltında tutuldu. Yaklaşık 24 saatlik gözaltı sürecinden sonra savcı, beni ve üç arkadaşımı tutuklama talebiyle mahkemeye sevk etti. Ancak hakim, tutuklama talebini kabul etmedi ve bizi adli kontrol şartıyla serbest bıraktı. O günden bu yana her hafta karakola gidip imza vermek zorundayım ve hakkımda yurt dışına çıkış yasağı bulunuyor.

Bu süreç hayatını nasıl etkiledi, özellikle eğitim hayatına, çalışma hayatına bir etkisi oldu mu?

Bu olayların yaşandığı dönemde, hayatımın başka bir alanında da önemli bir hedefim vardı. Bu yıl yeniden üniversite sınavına hazırlanma kararı almıştım. Ancak Mart süreciyle birlikte hazırlık programım büyük oranda sekteye uğradı. Ev baskınları sebebiyle zaman zaman kendi evimde kalmak yerine arkadaşlarımın evinde konaklamak zorunda kaldım. Düzenimin bozulması, stresin artması ve sürekli bir takip, gözaltı ihtimaliyle yaşamak, sınava hazırlanmamı zorlaştırdı. Beklediğim kadar verimli çalışamadım. Doğal olarak sınav sonucu da istediğim gibi gelmedi. Şimdi bu yüzden bölümümü değiştirmek için yatay geçiş programlarını araştırıyor, yeni bir yol açmaya çalışıyorum.

Bundan sonra da mücadelede olmaya devam edecek misin? Mücadelenin geleceğini nasıl değerlendirirsin?

Her şeye rağmen 19 Mart sürecinin, yalnızca benim değil, bütün bir gençlik hareketinin tarihinde önemli bir deneyim olduğuna inanıyorum. Neredeyse iki ay boyunca üniversitelerde ve şehir meydanlarında düzenli eylemler gerçekleştirildi. Bu süre boyunca gençlik örgütlenmeleri arttı, üniversitelerde daha fazla dayanışma ağı kuruldu. Birçok öğrenci, ilk kez sokakta gözaltıyla tanıştı, polis şiddetine maruz kaldı ama aynı zamanda birlikte direnmenin, dayanışmanın ve cesaretin de ne demek olduğunu öğrendi. Bence son yılların en kitlesel, en uzun soluklu gençlik direnişlerinden birine şahitlik ettik. Bu süreç, hem örgütlenme biçimleri açısından hem de gençlik hareketinin taleplerini daha güçlü dile getirmesi açısından gelecekteki direnişler için son derece önemli deneyimler barındırıyor. Ben de bundan sonra mücadele içerisinde aktif biçimde yer almaya devam edeceğim.